Jak oblicza się zachowek przy kilku spadkobiercach

Obliczanie zachowku bywa skomplikowane samo w sobie, a sytuacja jeszcze bardziej się komplikuje, gdy do dziedziczenia uprawnionych jest kilka osób. Wtedy pojawia się pytanie: jak oblicza się zachowek przy kilku spadkobiercach i w jaki sposób sąd dzieli należności między poszczególnych członków rodziny.

Podstawą do obliczeń jest ustalenie wartości tzw. substratu spadkowego, czyli całego majątku, który pozostawił spadkodawca, pomniejszonego o długi i powiększonego o darowizny doliczane do spadku. Od tej wartości oblicza się udziały, jakie przypadłyby poszczególnym spadkobiercom, gdyby dziedziczenie odbywało się na zasadach ustawowych.

Jak oblicza się zachowek przy kilku spadkobiercach w praktyce? Załóżmy, że spadkodawca miał troje dzieci i cały majątek wart 900 tysięcy złotych zapisał w testamencie jednej osobie. Ustawowo każde dziecko dziedziczyłoby po 300 tysięcy. W takim przypadku każde z pominiętych dzieci ma prawo żądać zachowku w wysokości połowy swojego udziału, czyli po 150 tysięcy złotych. Jeśli jedno z dzieci jest małoletnie albo trwale niezdolne do pracy, jego zachowek wynosi dwie trzecie, czyli 200 tysięcy złotych.

Jeśli uprawnionych jest kilka osób, każda z nich może samodzielnie wystąpić o zapłatę swojego zachowku. Roszczenia te nie wykluczają się, tylko sumują – co oznacza, że osoba obdarowana albo spadkobierca musi zapłacić każdemu uprawnionemu kwotę odpowiadającą jego udziałowi. W praktyce często prowadzi to do konieczności sprzedaży części majątku, np. nieruchomości, aby pokryć wszystkie roszczenia.

Warto też pamiętać, że przy kilku spadkobiercach sąd bada nie tylko udziały, ale również wcześniejsze darowizny otrzymane przez poszczególne osoby. Jeśli jedno z dzieci otrzymało dużą darowiznę jeszcze za życia spadkodawcy, może to wpłynąć na wysokość należnego zachowku i obniżyć jego roszczenie w stosunku do pozostałych.

Podsumowując, przy obliczaniu zachowku dla kilku spadkobierców najważniejsze jest ustalenie wartości całego majątku i proporcji ustawowych udziałów. Każdy z uprawnionych ma prawo do swojej części, a zobowiązany musi liczyć się z koniecznością spełnienia świadczeń wobec kilku osób jednocześnie. To sprawy trudne i często pełne emocji, dlatego wsparcie adwokata jest tu kluczowe, aby prawidłowo obliczyć wysokość roszczeń i zadbać o interesy każdej ze stron.